Edukacja w parkach narodowych

W parku narodowym obserwujemy przyrodę w jej naturalnym środowisku. Dzieciom, zwłaszcza tym mieszkającym w miastach, często brakuje nieskrępowanej radości kontaktu z naturą.

W rezultacie jako dorosłym brakuje im zrozumienia znaczenia przyrody dla świata ludzi.

Każdy park posiada specjalną ofertę edukacyjną skierowaną do dzieci. Zajęcia prowadzą doświadczeni przyrodnicy i edukatorzy, którzy wiedzą, jak zainteresować i zaangażować najmłodszych. Warto z tego skorzystać i zabrać grupę lub całą klasę na taką wycieczkę, żeby dzieci miały szansę zobaczenia całego bogactwa i różnorodności polskiej przyrody.

O czym warto pamiętać, organizując wycieczkę do parku:

Co najmniej miesiąc przed planowaną wycieczką:

  • zdecyduj, do którego parku narodowego pojedziecie
  • odwiedź strony internetowe, zapoznaj się z ofertą edukacyjną wybranego parku
  • upewnij się, że teren jest odpowiedni dla Twojej grupy (nie jest zbyt stromy, bagnisty, czy w deszczowe dni nie podnosi się niebezpiecznie poziom wód, czy są zapewnione toalety, schronisko itp.)
  • ustal czas trwania wyprawy – jeden, kilka dni, może sensowne będzie połączenie wizyty w parku narodowym z tygodniową zieloną szkołą – i skonsultuj to z dziećmi, dyrekcją i rodzicami
  • stwórz atmosferę przygody, zbuduj twórcze napięcie, zachęcając dzieci do zapoznania się z celem planowanej wycieczki i atrakcjami (pożądany efekt: dzieci nie mogą się doczekać wyjazdu)
  • zorientuj się, czy nauczyciel innej grupy byłby zainteresowany wspólną wyprawą

Zaplanuj wyjazd:

  • ustal ostateczne daty wyjazdu i powrotu
  • wybierz najlepszą i najwygodniejszą formę dojazdu (z reguły jest to autokar) i zarezerwuj odpowiednią liczbę miejsc dla uczniów i opiekunów
  • zarezerwuj termin wizyty w parku narodowym, ewentualnie zarezerwuj zajęcia dla grup zorganizowanych lub zapewnij opiekę przewodnika z parku narodowego
  • zapoznaj się z regulaminem parku narodowego oraz cennikiem
  • przygotuj:
    • precyzyjny kosztorys wyprawy, uwzględniający dojazd, wyżywienie, zajęcia w parku, ewentualny nocleg, ubezpieczenia itp. Ustal kwotę opłaty za każdego uczestnika i zorganizuj jej zbiórkę
    • listę niezbędnych materiałów i urządzeń – aparaty fotograficzne, kartki papieru, kredki, gry i zabawy, plakietki/ chusty odróżniające dzieci od innych grup
    • materiały informacyjne dla rodziców: zbierz i zapisz przydatne numery telefonów (m.in. do miejsca zakwaterowania, dyrektora przedszkola/szkoły, do nauczycieli opiekujących się dziećmi na wycieczce)
    • listę rzeczy niezbędnych dla dziecka (w zależności od długości wyjazdu, planowanych aktywności i atrakcji czy pory roku, np. kostium kąpielowy)
    • niezbędny prowiant na drogę
    • niezbędne kieszonkowe
    • kartę zgody na uczestniczenie dziecka w wycieczce dla każdego rodzica (nie zapomnij o pisemnej instrukcji, jeśli dziecko musi zażywać lekarstwa, jest na coś uczulone lub ma jakiekolwiek inne zalecenia) oraz zaktualizuj numery telefonu, pod które należy dzwonić w razie wypadku
  • jeśli to konieczne i możliwe, zaangażuj jako dodatkowych opiekunów chętnych do pomocy rodziców
  • jeśli twoja szkoła ma taki zwyczaj, zamieszczaj na jej stronie WWW lub w szkolnym newsletterze wszystkie informacje o przygotowaniach do wyjazdu
  • zapewnij alternatywny plan zajęć dla dzieci, które z różnych względów nie pojadą na wycieczkę
  • upewnij się, czy wszyscy uczniowie są objęci odpowiedną ochroną ubezpieczeniową

Przygotowanie uczniów przed wyjazdem:

  • omów cel wycieczki i opowiedz, jak ona będzie przebiegać
  • wspólnie ustalcie, jakie pomoce naukowe przydadzą Wam się na wyjeździe (np. zasady korzystania ze szkolnych aparatów fotograficznych)
  • wspólnie prześledźcie trasę, którą będziecie zwiedzać park narodowy. Przy okazji omów z dziećmi zasady bezpieczeństwa i regulamin parku narodowego, wyjaśniając, z czego one wynikają
  • możesz rozdać uczniom zadania, przypisując im role specjalistów w różnych dziedzinach związanych z tematem wycieczki (np. dendrolog, zoolog, botanik, ornitolog)
  • omów z dziećmi zasady ubrania się na wyprawę, tak by były przygotowane do bezpiecznej podróży (rodzice dostali listy rzeczy niezbędnych do zabrania)

Dzień przed wyjazdem:

  • sprawdź wszystkie dokumenty (ubezpieczenia, rezerwacje)
  • potwierdź transport, zajęcia w parku narodowym
  • zrób przegląd naszykowanych materiałów dydaktycznych i pomocniczych do zajęć w terenie
  • przygotuj rzeczy na wszelki wypadek:
    • worki na śmieci (przydadzą się w trasie)
    • krem ochronny z filtrem UV na słoneczne dni lub specjalny krem ochronny w czasie mrozu
    • płyn przeciw insektom (jeśli potrzebny, np. gdy wybieracie się na tereny podmokłe, bagniste)
  • zrób miniodprawę uczniów, upewniając się, że wszyscy wiedzą, kiedy i gdzie jest ustalona zbiórka
  • przypomnij o odpowiednim stroju i prowiancie na drogę (każdy uczeń koniecznie powinien mieć zapas wody na czas podróży i odpowiednią ilość jedzenia)
  • sprawdź prognozę pogody, najlepiej na cały czas pobytu

Po wycieczce:

  • po ciekawym pobycie warto poświęcić czas na podsumowanie: zdobytej wiedzy, atrakcji, wspomnień, emocji towarzyszących wyprawie, np. w formie plakatu czy reportażu na stronę internetową szkoły/ przedszkola

Apteczka

Jeśli w twoje placówce – w przedszkolu lub szkole – jest gotowa apteczka, którą możesz wypożyczyć na wyjazd – to najprostsze rozwiązanie. Przed wyjazdem sprawdź tylko termin przydatności środków. Pamiętaj, by przed wyjazdem zebrać od rodziców pisemne informacje o tym, czy ich dzieci muszą przyjmować leki. A jeśli tak, to jakie i w jakich ilościach.

Apteczka powinna zawierać środki dopuszczone do stosowania przez dzieci i mające ważny termin przydatności:

  1. Środki przeciwbólowe
  2. Leki i preparaty na przeziębienia i infekcje
  3. Leki i preparaty na dolegliwości żołądkowe (na biegunkę, krople żołądkowe, środek przeciwko chorobie lokomocyjnej)
  4. Środki na ukąszenia (odstraszające owady i łagodzące skutki ukąszeń, oraz wapno na wypadek reakcji alergicznej na ukąszenia)
  5. Środki i akcesoria na rany i urazy, w tym: bandaże elastyczne, opatrunki, plastry w różnych rozmiarach, trójkątna chusta, środki odkażające i dezynfekujące, maści przeciwbólowe
  6. Preparaty na oparzenia i zapobiegające działaniu promieni słonecznych
  7. Sól fizjologiczna w jednorazowych opakowaniach do przemywania oczu
  8. Przydadzą się też: termometr, pęseta (do wyjęcia np. drzazgi), nożyczki