Obserwujemy ptaki

CEL:

  • uczniowie uczą się obserwacji ptaków w ich środowisku naturalnym, dokumentują swoje odkrycia przyrodnicze.

KROK PO KROKU:

  1. Przed zajęciami wydrukuj zdjęcia/obrazki ptaków, których można spodziewać się w okolicy, i opisz ich cechy charakterystyczne.
  2. Wybierz teren obserwacji – najlepiej gdyby był zróżnicowany, łączący co najmniej dwa różne ekosystemy (np. park i oczko wodne, las i łąka).
  3. Powiedz uczniom, że obserwując ptaki, powinni zachowywać się cicho, żeby ich nie spłoszyć. Powinni też pamiętać, aby nie niszczyć roślin i nie śmiecić.
  4. Poproś uczniów, by uważnie rozejrzeli się po okolicy. Czy widzą jakieś ptaki? Czy mogą im się dokładnie przyjrzeć, by dostrzec cechy charakterystyczne pozwalające określić ich gatunek? Czy są to pojedyncze okazy, czy całe stada? Co robią te ptaki? (czy szukają pożywienia, karmią młode, kąpią się, budują gniazdo, odpoczywają, śpiewają, szykują się do odlotu…).
  5. Opowiedz uczniom, że obserwacja ptaków może być pasjonująca. Warto poznać gatunki, ich zwyczaje, temperament. Warto szukać wiedzy na temat ptaków w albumach i atlasach. Warto stwarzać ptakom warunki, by chętnie przebywały w pobliżu ludzi (budować budki lęgowe, sadzić rośliny, które tworzą naturalną ptasią stołówkę, np. jarzębinę czy dzikie wino, ustawiać pojemniki z wodą dla ptaków, zwłaszcza w czasie gorącego lata, dokarmiać zimą).
  6. Rozdaj uczniom lornetki. Zadbaj, by każdy z nich choć przez chwilę mógł popatrzeć przez lornetkę na korony drzew lub (gdy nie ma mocnego słońca) na niebo w poszukiwaniu ptaków. Wyjaśnij, że do obserwacji ptaków potrzeba czasu, spokoju, cierpliwości, dobrego maskowania. Ale tym bardziej warto próbować obserwować – zawsze i wszędzie może na nas czekać widok wart upamiętnienia.
  7. Niech dzieci w dowolny sposób zaznaczą/narysują na kartce, jakie ptaki, ile i w jakich miejscach zaobserwowały (można do tego wykorzystać kolory albo symbole, np. symbol koła dla sikorki).
  8. Po zajęciach możecie porównać swoje obserwacje.

WIĘCEJ POMYSŁÓW:

  • zabawę warto powtarzać o różnych porach roku (w zimie, gdy na drzewach nie ma liści, łatwiej wypatrzeć ptaki)
  • po powrocie do klasy warto podsumować, jakie gatunki ptaków udało się zaobserwować. Czy uczniowie zapamiętali jakieś cechy charakterystyczne, czy potrafią nazwać widziane gatunki. Gdy nie są one dzieciom znane, warto, by poszukały ich portretów w atlasach ptaków, poznały ich nazwy
  • zapoznaj uczniów ze słowem „ornitolog” niech poczują się jak profesjonaliści
  • zachęć uczniów, by w czasie rodzinnych spacerów i wycieczek też obserwowali i fotografowali ptaki
  • w czasie podsumowania zajęć można skorzystać z gotowych nagrań odgłosów ptaków. Nauczyciel rozkłada przed dziećmi ilustracje przedstawiające różne ptaki. Następnie odtwarza z gotowych nagrań ich odgłosy. Uczniowie zgadują, jaki ptak wydaje określone dźwięki (nagrania są dostępne w internecie, na płytach i na stronie programu „Lekcje z natury” w zakładce „Scenariusze”)

POTRZEBNE BĘDĄ:

  • kartki do notatek, lornetki, albumy/ atlasy ptaków
  • aparat fotograficzny lub ołówki i kredki